ನವದೆಹಲಿ: ದೇಶದ ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಅನ್ನದಾತರ ಕಣ್ಣು ಈಗ ಫೆಬ್ರವರಿ 1ರಂದು ಮಂಡನೆಯಾಗಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2026ರ ಮೇಲೆಯೇ ನೆಟ್ಟಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವೆ ನಿರ್ಮಲಾ ಸೀತಾರಾಮನ್ ಮಂಡಿಸಲಿರುವ ಈ ಬಜೆಟ್, ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಯಾವ ಮಟ್ಟದ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಿದೆ ಎಂಬುದು ರೈತ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ‘ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಕಿಸಾನ್ ಸಮ್ಮಾನ್ ನಿಧಿ (PM Kisan Samman Nidhi)’ ಯೋಜನೆಯಡಿ ರೈತರಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತಿರುವ ವಾರ್ಷಿಕ ₹6,000 ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ₹8,000ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದೆಲ್ಲೆಡೆ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ.
PM Kisan Scheme: ಈಗಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಏನು?
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಕಿಸಾನ್ ಸಮ್ಮಾನ್ ನಿಧಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 2019ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿಸಣ್ಣ ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹6,000 ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೂರು ಸಮಾನ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ (₹2,000 + ₹2,000 + ₹2,000) ನೇರವಾಗಿ ರೈತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಡಿಬಿಟಿ ಮೂಲಕ ಜಮಾ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದುವರೆಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಕೋಟ್ಯಂತರ ರೈತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಲಾಭ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಟ್ಟದ ಆಸರೆಯಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ.
₹6,000 ಸಾಕಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ರೈತರ ಅಳಲು
ಆದರೆ 2026ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
- ಬೀಜಗಳ ಬೆಲೆ
- ರಸಗೊಬ್ಬರ ದರ
- ಡೀಸೆಲ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಶುಲ್ಕ
- ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳ ವೆಚ್ಚ
- ಕೂಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಬಳ
ಎಲ್ಲವೂ ದುಬಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ₹6,000 ಸಹಾಯಧನ ರೈತರಿಗೆ “ಹನಿ ಹನಿ ನೀರು” ಎನ್ನುವಂತಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಎಕರೆ ಕೃಷಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ವೆಚ್ಚವೇ ಹಲವು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳಾಗಿರುವಾಗ, ಇಡೀ ವರ್ಷದ ಸಹಾಯಧನ ಸಾಲದು ಎಂಬುದು ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳ ವಾದ.
Budget 2026: PM Kisan ₹8,000 ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ?
ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಕೃಷಿ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ತಜ್ಞರು ಈ ಬಾರಿ ಪಿಎಂ ಕಿಸಾನ್ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ₹8,000 ಅಥವಾ ₹10,000ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಬಜೆಟ್ ಪೂರ್ವ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬೇಡಿಕೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ ಇನ್ನೂ ಹೊರಬಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಚುನಾವಣೆ ನಂತರದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಬಜೆಟ್ ಆಗಿರುವ ಕಾರಣ, ರೈತರಿಗೆ ಸಿಹಿ ಸುದ್ದಿ ಸಿಗಬಹುದು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಸಹಾಯಧನ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ರೈತರಿಗೆ ಏನು ಲಾಭ?
ಪಿಎಂ ಕಿಸಾನ್ ಮೊತ್ತ ₹8,000ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾದರೆ ರೈತರಿಗೆ ಕೆಳಕಂಡ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗಲಿದೆ:
- ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಮತ್ತು ಗೊಬ್ಬರ ಖರೀದಿಗೆ ನೆರವು
- ಸಣ್ಣ ಸಾಲಗಳ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆ
- ಕೃಷಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಧೈರ್ಯ
- ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಭದ್ರತೆ
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಅತಿಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಬೆಂಬಲವಾಗಲಿದೆ.
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರೈತರ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಏಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ?
ಈ ಬಜೆಟ್ ಮೇಲೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರೈತರು ಹೆಚ್ಚು ಭರವಸೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರಣ, ಕೇಂದ್ರ ಕೃಷಿ ಸಚಿವ ಶಿವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ಅವರ ತವರು ರಾಜ್ಯವೇ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ.
ಗೋಧಿ, ಸೋಯಾಬಿನ್, ಬೇಳೆಕಾಳು, ಈರುಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆ ಬೆಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ರಾಜ್ಯದ ರೈತರು, ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಬೆಲೆ ಸಿಗದೆ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಸೆಹೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶರಬತಿ ಗೋಧಿ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಬೆಲೆ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ರೈತರ ದೂರು.
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರೈತರ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳು
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ರೈತರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ:
- ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ (MSP) ಏರಿಕೆ
- ಗೋಧಿಗೆ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ಗೆ ₹3,500–₹4,000
- ಸೋಯಾಬಿನ್ಗೆ ₹5,000–₹6,000
- ಸಾಲ ಮನ್ನಾ
ಸಾಲದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ರೈತರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಲ ಮನ್ನಾ ಅಗತ್ಯ. - ಸಕಾಲಿಕ ಬೆಳೆ ವಿಮೆ
ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಾದರೆ ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಯದೆ, ನೇರವಾಗಿ ರೈತರ ಖಾತೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಜಮಾ ಆಗಬೇಕು. - PM Kisan Aid Increase
ವಾರ್ಷಿಕ ಸಹಾಯಧನ ₹8,000 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಬೇಕು.
‘ರೈತ ಕಲ್ಯಾಣ ವರ್ಷ’ – ಭರವಸೆ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಿದೆ
ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ 2026 ಅನ್ನು ‘ರೈತ ಕಲ್ಯಾಣ ವರ್ಷ’ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ರೈತರು ಹೇಳುವುದೇನಂದರೆ, ಘೋಷಣೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗದು. ಯೋಜನೆಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹೊಲದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಬೇಕು.
ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ, ವಿಮೆ, ಸಹಾಯಧನ ಎಲ್ಲವೂ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಿಕ್ಕರೆ ಮಾತ್ರ ರೈತರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯ.
Budget 2026: ಕೃಷಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಆದ್ಯತೆ?
ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಆಗದೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ದಾಖಲೆ ಆಗಬೇಕೆಂಬುದು ರೈತರ ನಿರೀಕ್ಷೆ.
PM Kisan ಸಹಾಯಧನ ಹೆಚ್ಚಳ, ಕೃಷಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು, ಶೀತಗೃಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳು—all ಇವುಗಳು ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ…
ಫೆಬ್ರವರಿ 1ರಂದು ಮಂಡನೆಯಾಗುವ ಬಜೆಟ್, ರೈತರ ಪಾಲಿಗೆ ಸಂಜೀವಿನಿಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ನಿರಾಶೆಯ ಪಟ್ಟಿಯೇ ಆಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಲವೇ ತೋರಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟ—ದೇಶದ ಅನ್ನದಾತರು ಈ ಬಜೆಟ್ ಮೇಲೆ ಬೆಟ್ಟದಷ್ಟು ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೊತ್ತು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. PM Kisan ₹8,000 ಆಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಗುವ ಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಕಾಯುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಬಜೆಟ್ ಕೇವಲ ರೈತರಿಗೆ ನೀಡುವ ಸಹಾಯಧನದ ಘೋಷಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೇ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತನಕ್ಕೆ ದಿಕ್ಕು ತೋರಿಸಬೇಕಿದೆ. ಇಂದು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಾಭ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅಪಾಯ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ವೈಪರಿತ್ಯ, ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆ, ಬರ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅಸ್ಥಿರತೆ—all ಇವುಗಳು ರೈತರ ಆದಾಯವನ್ನು ನುಂಗುತ್ತಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಿಎಂ ಕಿಸಾನ್ ಸಹಾಯಧನ ಹೆಚ್ಚಳವು ರೈತರಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಭರವಸೆ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಬಹುದು.
ರೈತರು ಬಜೆಟ್ನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವುದು ಕೃಷಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ರಸ್ತೆ, ಶೀತಗೃಹ, ಗೋದಾಮು, ಸಂಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು مجبورರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುದಾನ ನೀಡಿದರೆ, ರೈತರು ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಯುವಕರು ಕೃಷಿಯಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು. ಕೃಷಿಯನ್ನು ಲಾಭದಾಯಕ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಕೃಷಿ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಇ-ನಾಮ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲಪಡಿಸುವಂತಹ ಕ್ರಮಗಳು ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಕೃಷಿಯತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಬಹುದು.
ಮಹಿಳಾ ರೈತರಿಗೂ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸಾಲ, ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಧನದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಜೆಟ್ 2026ರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ರೈತರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಘೋಷಿಸಿದರೆ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಟುಂಬಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಪಿಎಂ ಕಿಸಾನ್ ಸಹಾಯಧನ ₹8,000ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿ, ಅದು ರೈತರ ಬದುಕಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ಒಂದು ಬಲವಾದ ಆರಂಭವಾಗಬಹುದು. ಬಜೆಟ್ 2026 ರೈತರ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಲಾಭದಾಯಕ ಹಾಗೂ ಗೌರವಯುತ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕೆಂಬುದೇ ದೇಶದ ಅನ್ನದಾತರ ದೊಡ್ಡ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ರೈತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಲಭ್ಯತೆ. ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಅವಲಂಬನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ರೈತ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಗಳು (FPO) ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ FPOಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅನುದಾನ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ಘೋಷಿಸಿದರೆ, ಸಣ್ಣ ರೈತರು ಒಗ್ಗೂಡಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬೆಳೆ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ, ಹವಾಮಾನ ಸಹನಶೀಲ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಮೀಸಲಿಟ್ಟರೆ, ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ ಬರಲಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಮಗ್ರ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕವೇ ರೈತರ ಬದುಕು ಸುಧಾರಿಸಲಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸ ಅನ್ನದಾತರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ.